Mirosława zatańczyła tango podczas leczenia onkologicznego. Joanna mówi o prawie do niemocy, a Małgorzata o potrzebie bliskości i milczenia. Ich historie w podcaście „Dobrze Tu Być” przypominają, że każda pacjentka może potrzebować innego rodzaju wsparcia. W Różowym Październiku zachęcie do badań towarzyszy pytanie o to, jak towarzyszyć kobiecie, która już usłyszała diagnozę, i uwzględniać jej potrzeby w codziennej pomocy.
Tango na szpitalnym korytarzu
Mirosława Pawełek była po chemioterapii i mastektomii, w trakcie radioterapii, kiedy wspólnie z Mariuszem, tancerzem poruszającym się na wózku, zatańczyła tango na oddziale onkologicznym w Gliwicach. Występ przyciągnął uwagę pacjentów i personelu. Dla niej samej stał się jednym z doświadczeń, które podczas leczenia dodawały otuchy.
Ta historia przypomina, że w codzienności wyznaczanej przez badania, wyniki i kolejne wizyty pozostaje też miejsce na zainteresowania, relacje i chwile radości. Do tego wątku wraca Renata Zielezińska, autorka i prowadząca podcast „Dobrze Tu Być”.
W odcinku „Balsam dla duszy w procesie zdrowienia” mówi: „Nie pozwól, żeby choroba była jedyną rzeczą, która wydarza się w Twoim życiu”.
Podczas leczenia jest miejsce zarówno na drobne przyjemności, jak i na odpoczynek oraz przeżywanie trudnych emocji. Kobieta nadal ma własne potrzeby i prawo do decydowania, na co ma ochotę i siłę. Dla jednej będzie to spotkanie z bliskimi, dla innej spokojny wieczór bez rozmów o zdrowiu.
Wsparcie zaczyna się od poznania potrzeb
Historie kobiet po diagnozie pokazują, jak różne mogą być ich potrzeby. Dla jednej osoby wsparciem będzie wspólne wyjście, dla innej zrobienie zakupów, transport na leczenie albo obecność kogoś, kto nie oczekuje rozmowy. Pomoc zaczyna się od zapytania, czego dana osoba potrzebuje, i uszanowania odpowiedzi. Warto wracać do tego pytania, ponieważ samopoczucie i potrzeby mogą zmieniać się w trakcie leczenia.
Joanna Podolska, która przeszła leczenie raka piersi, mówi: „Pozwól sobie na niemoc. Nie musisz udowadniać, że jesteś silna. Jeśli trzeba, połóż się. Płacz. Krzycz. Poproś o pomoc”.
Jej słowa przypominają, że przyjmowanie pomocy nie wymaga zachowywania pogody ducha. Bliscy mogą towarzyszyć kobiecie także wtedy, gdy brakuje jej siły, chce milczeć albo rozmawiać o czymś innym niż wyniki badań i leczenie. O potrzebie takiej obecności opowiada również Małgorzata Obuch-Woszczatyńska.
Wspomina: „Potrzebowałam obecności, bliskości, świadomości tego, że ktoś jest obok i przy tym akceptacji tego, że milczę”.
Wspólne spędzanie czasu nie musi więc oznaczać szukania słów pocieszenia. Czasem ważniejsze jest pozostanie obok bez zadawania kolejnych pytań, udzielania rad czy oczekiwania, że kobieta będzie opowiadać o swoim samopoczuciu.
Konkretna pomoc w codziennym życiu
Izabela Neumann-Tarasiewicz, prezeska i fundatorka Fundacji Onkosiła, od ponad 15 lat jest wolontariuszką na oddziale onkologii klinicznej. Zna chorobę nowotworową z perspektywy pacjentki i osoby wspierającej innych. Pierwszą diagnozę raka piersi usłyszała w wieku 35 lat, kiedy jej córka miała półtora roku.
W rozmowie z Renatą Zielezińską wspomina pomoc przyjaciół, którzy podczas jej rekonwalescencji po operacji zabrali córkę na tydzień nad morze razem ze swoimi dziećmi. Izabela mogła odpoczywać, a zdjęcia dziewczynki bawiącej się na plaży przynosiły jej ulgę.
Podkreśla: „Nie pomagajmy chorobie, tylko pomagajmy żyć osobie, która z nią żyje”.
Praktyczne wsparcie może oznaczać przygotowanie posiłku, opiekę nad dzieckiem, przywiezienie zakupów lub towarzyszenie podczas wizyty. Warto zaproponować konkretną pomoc i termin, pozostawiając drugiej osobie możliwość przyjęcia propozycji albo odmowy. Takie podejście pozwala pomagać z poszanowaniem samodzielności i decyzji pacjentki.
O tych doświadczeniach opowiadają rozmówczynie Renaty Zielezińskiej w podcaście „Dobrze Tu Być”. Choroba, codzienność i wsparcie to wspólne tematy trzech odcinków: rozmowy z pięcioma kobietami, spotkania z Izabelą Neumann-Tarasiewicz oraz odcinka solo „Balsam dla duszy w procesie zdrowienia”. Podcast jest dostępny na kanale „Dobrze Tu Być” na YouTube.
Różowy Październik przypomina o badaniach
Różowy Październik, miesiąc świadomości raka piersi, przypomina również o znaczeniu wczesnego wykrywania choroby. Mammografia pozwala wykrywać zmiany także wtedy, gdy nie dają jeszcze odczuwalnych objawów, a wczesne rozpoznanie zwiększa szanse na skuteczne leczenie.
Zachęcając do badań, warto pamiętać o emocjach, które mogą im towarzyszyć. Obawa przed wynikiem może wiązać się z troską o rodzinę, pracę i przyszłość. Nie trzeba czekać, aż lęk całkowicie minie, żeby umówić badanie. Pierwszym krokiem może być sprawdzenie daty ostatniej mammografii lub poproszenie bliskiej osoby o towarzyszenie.
Bezpłatna mammografia w programie profilaktyki raka piersi NFZ jest dostępna przez cały rok. Mogą z niej korzystać ubezpieczone kobiety w wieku od 45 do 74 lat, które spełniają warunki programu. Zasadniczo badanie przysługuje co 24 miesiące, bez skierowania. Dla określonych grup kobiet po leczeniu raka piersi przewidziano je co 12 miesięcy.
Jeśli pojawi się guzek lub inna niepokojąca zmiana w piersi, należy zgłosić się do lekarza, niezależnie od wieku i terminu kolejnego badania profilaktycznego.